Het onderbewustzijn
Het onderbewustzijn is een deel van onszelf
waar we maar heel weinig vat op hebben. Hier ligt immers
heel wat informatie opgeslagen die voor lange tijd ons leven
zal bepalen. Het zijn gegevens waarvan we niet eens meer
beseffen dat ze aanwezig zijn, en precies daardoor kunnen ze
voor ons leven een grote hindernis vormen.
De foto hiernaast geeft een typische voorstelling
van de verhouding van het bewustzijn ten opzichte van het
onderbewustzijn. Een ijsberg toont slechts een heel
klein deel van zijn reusachtige omvang. Dat kleine
deel dat boven water uitsteekt kunnen we vergelijken met het
bewustzijn. Wat onder water zit en reusachtig veel groter is,
kunnen we beschouwen als het onderbewustzijn.
Er is veel onder de oppervlakte dat we niet
zien, en ook dat wat we wel aan de buitenkant laten zien is
grotendeels het resultaat van de processen en de informatie
onder de oppervlakte.
Met ons bewustzijn nemen wij slechts een
fractie waar van wat er allemaal waar te nemen is.
Onze ogen en oren nemen alles waar wat er kan gezien en
gehoord worden, maar dat is zo'n massa informatie dat we met
ons bewust verstand alles wegfilteren dat ons niet
interesseert of niet nodig hebben. Nemen we bijvoorbeeld eens een
groepje mensen van uiteenlopende interesses, die allen
aanwezig zijn geweest op een en hetzelfde feestje. Na
afloop van het feest zal de wijnkenner in de groep je zeker
alles weten te vertellen over de verschillende wijnen die
hij geserveerd kreeg. Zijn echtgenote echter, die een goede
wijn wel weet te appreciëren, maar er geen punt van maakt,
heeft meer oog gehad voor de kledij van de andere mannen en
vrouwen in de zaal. Een andere, wat kalende man, bekeek
veeleer het mooie haar dat al die mensen nog hebben, en hij
jammer genoeg niet meer.
Zo heeft iedere persoon het feestje bekeken
vanuit zijn eigen perspectief. Voor de ene is de wijn
belangrijk, voor de andere de kledij, voor nog een andere
het kapsel… We zien dus in feite alleen maar die dingen die
ons interesseren, of die dingen waar onze verlangens naar
uitgaan.
Vanuit onze eigen instelling, interesses en verlangens
bekijken we zo iedere gebeurtenis om ons heen, maar zo’n
gebeurtenis is steeds veel meer dan wat wij hebben
waargenomen! Ons feestje bijvoorbeeld, was tegelijk de
wijn, het gezelschap, het plezier, de mooie kledij, de
prachtige kapsels, het heerlijke eten, de prachtige muziek, de schitterende omgeving… Door het feit
echter dat wij alles alleen vanuit onze eigen instelling en
interesses bekijken, gaat er een heleboel informatie voor
ons verloren, gewoon omdat we er niet genoeg aandacht wensen
aan te besteden of omdat we het niet belangrijk genoeg
vinden. De dingen waar we dan maar heel weinig of geen
aandacht aan besteed hebben, die worden eveneens in het
onderbewustzijn opgeslagen. Alhoewel we ons in
normale toestand niets kunnen herinneren van al die kleine
details, liggen ze dus toch in ons geheugen ergens
opgeslagen, en hebben ze daardoor ook de kans om onze
volgende reacties op het leven mede te bepalen.
Onze vrije wil is de bewuste component die
kan bepalen wat we doen met de informatie en de gevoelens
die we hebben. Die vrije wil is makkelijk te beïnvloeden in
zijn besluitvorming door onze elementaire behoeften en
gevoelens die opkomen uit ons onderbewustzijn. We zijn
er allemaal meesters in om onszelf en anderen uit te leggen
dat wat we doen onze vrije wil is, terwijl we in
werkelijkheid reageren op impulsen van ons gevoel.
Ons bewustzijn voelt, redeneert, oordeelt,
concludeert, beslist, neemt actie en maakt fouten. Maar het
wordt volledig gevoed vanuit ons onderbewustzijn.
Een heel andere functie van het
onderbewustzijn is de sturing van alle lichaamsfuncties.
Hoewel we dat meestal onbewust doen, zijn we wel in staat om
ook bewust te ademen, maar op bijvoorbeeld onze hartslag en
onze spijsvertering kunnen we veel minder of zelfs geen
invloed uitoefenen. Het onderbewuste stuurt dit
allemaal en zorgt ervoor dat we daarover niet moeten
nadenken.
Bovendien controleert het ook al die
functies en kan het inspelen op de goede werking ervan.
Zo kan het onderbewustzijn bijvoorbeeld de gevoeligheid voor
pijn beïnvloeden. Deze mogelijkheid wordt vaak benut
door met suggesties aan het onderbewustzijn de pijndrempel
te verhogen. Meer en meer wordt dit hulpmiddel
gebruikt bij medische ingrepen (tandarts, kleine operaties,
bevallingen,...) in plaats van een lokale verdoving.
Zo zijn er nog tal van andere toepassingen mogelijk op
lichamelijk vlak.
vervolg: Het onderbewustzijn - werking
|